باب ذكر قال الله تعالى : وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ . « 1 » خداوند متعال مىفرمايد : به ياد آوريد پروردگار خود را زمانى كه او را فراموش مىكنى . تعريف ذكر يعنى اذا نسيت غيره و نسيت نفسك فى ذكرك ثم نسيت ذكرك فى ذكره ثم نسيت فى ذكر الحقّ اياك كل ذكر . و الذّكر هو التخلّص من الغفلة و النسيان . ذكر عبارت است از رهائى از غفلت و فراموشى . شرط تحقق آن عبارتند از : الف ) فراموش كردن غيرخدا . ب ) فراموش كردن نفس خود به هنگام ياد خدا . ج ) فراموش كردن ذكر خود به هنگام ذكر گفتن . د ) سپس همهء ذكرها را به هنگام ذكر حق از ياد بردن . و هو على ثلاث درجات : ذكر حاوى سه درجه است : الدرجة الاولى : الذّكر الظاهر ، من ثناء ، او دعاء او رعاية . درجه اول ذكر ظاهر است كه شامل سه بخش است : الف ) ثناء گفتن : نظير « لا إله الا الله » كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله آن را با فضيلت‌ترين ذكر مىداند يا « لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم » . ب ) دعا خواندن : كه شامل دعاهاى قرآنى و يا دعاهايى است كه از ائمه معصومين عليهم السّلام روايت شده است ، نظير دعاهايى كه با « ربنا » در قرآن آغاز مىشود و نيز دعاهايى كه

--> ( 1 ) . كهف / 24 .